Animal Rights: Zuid-Holland tracht falend
weidevogel-beleid te verbloemen met afschot vossen
Boerenlandvogels hebben nauwelijks nog geschikt leefgebied om te broeden en hun kuikens met succes te laten opgroeien. Maar hoe gemakkelijk is het voor de politiek om de vos dan maar als zondebok naar voren te schuiven. Beeld: Pixabay, TheOtherKev
Falend natuurbeleid belangrijkste oorzaak
van de achteruitgang van weidevogels
Het is natuurlijk heel gemakkelijk om de vos de schuld te geven van de achteruitgang van de weidevogels. Maar hoe zit het eigenlijk met het natuurbeleid in Nederland? Door de intensieve veehouderij (vergeet niet het grasmaaien van boeren, groot risico voor weidevogel-kuikens) is de kwaliteit van het leefgebied van veel soorten weidevogels sterk afgenomen. Door monotone raaigraslandschappen zonder kruidenvegetatie, waar vaak al helemaal geen koeien meer lopen, omdat die voor het overgrote deel van het jaar gewoon op stal staan, is er in vergelijking met 30 tot 50 jaar geleden nauwelijks nog insectenleven te vinden. En door het gif spuiten tegen onkruiden is de kwaliteit van het bodemleven ook enorm achteruit gegaan. En dat zijn toch belangrijke elementen voor de voedselvoorziening van veel soorten weidevogels. En "last but not least": Nederland wordt compleet overheerst door grootschalige landbouw en veeteelt. Dàt is één van de belangrijkste oorzaken: Door die grootschalige landbouw komt de natuur steeds meer in de verdrukking.
Zuid-Holland tracht falend weidevogelbeleid te verbloemen met afschot vossen
Midden maart 2024 maakten Animal Rights, Fauna4Life en Natuurrijk bezwaar tegen een besluit van het college van Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland tot het verlenen van een ontheffing onder de Wet natuurbescherming voor het vangen en doden van vossen, en het beschadigen en vernietigen van vaste voortplantings- en rustplaatsen van de vos, om andere beschermde soorten, meer specifiek boerenlandvogels (weide en akkervogels), te beschermen.
In november 2024 besloot Zuid-Holland (vanzelfsprekend) de bezwaren te negeren. 24 januari 2025 gingen de organisaties in beroep. De zitting daarvoor zal plaatsvinden op 28 mei 2026. * lees verder onder de foto*
De vos jaagt vooral in de schemering en 's nacht. Omdat hij een echte alleseter is, jaagt hij op kleine zoogdieren (muizen, konijnen) en vogels (inclusief hun eieren), maar ook insecten (kevers, rupsen), regenwormen, en zelfs vruchten zoals bramen.
Het staat niet ter discussie dat het slecht gaat met boerenlandvogels. Wat wel ter discussie staat is de vraag of de staat van instandhouding van boerenlandvogels door het doden van predatoren verbetert. In het onderhavige geval stelt Zuid-Holland zich op het standpunt dat het jaarlijks, dag en nacht tussen 1 december en 30 juni vangen en doden van een onbeperkt aantal vossen in door de provincie aangewezen gebieden een bevredigende oplossing is om boerenlandvogels te beschermen.
De jacht van vossen is niet de oorzaak
Animal Rights, Fauna4Life en Natuurrijk stellen daarentegen dat predatie van boerenlandvogel(legsel)s door vossen niet de oorzaak is van de achteruitgang van boerenlandvogels en het vangen en doden van vossen in deze beheergebieden het probleem niet oplost.
Alle deskundigen zijn het eens over wat dan wel de oorzaak van de achteruitgang van boerenlandvogels is: boerenlandvogels hebben nauwelijks nog geschikt leefgebied om te broeden en hun kuikens met succes te laten opgroeien.
Niet predatie, maar het verdwijnen van geschikt leefgebied door steeds intensiever gebruik van het boerenland is de oorzaak van de slechte staat van instandhouding van boerenlandvogels. Juist daarom dient te worden ingezet op vergroting en verbetering van leefgebieden zoals ook in de Vogelrichtlijn verplicht is gesteld.
Het reduceren van een of meerdere predatoren heeft geen zin wanneer het leefgebied voor kuikens niet op orde is. Kuikens hebben ook zonder predatoren nauwelijks kans om groot te worden en als broedvogel terug te keren door onvoldoende voedsel.
Een ei dient allereerst uit te komen (nestsucces) en vervolgens moet een kuiken vliegvlug worden (broedsucces) om uiteindelijk op te kunnen groeien tot en terug te keren als broedvogel, wil de soort een kans maken.
Juist dat laatste (het broedsucces) blijkt in Nederland het knelpunt te zijn, met name door voedseltekorten in de bodem, hetgeen slechts verbeterd kan worden door de leefgebieden op orde te brengen en een gezondere bodem en betere biodiversiteit te realiseren.
Desondanks worden in Nederland vooral maatregelen – predatorenbeheer – genomen om het nestsucces te verhogen. Of een hoger nestsucces wordt bereikt, doet er niet toe zolang er door ongeschikt leefgebied een voedseltekort is: kuikens zullen in dat geval alsnog overlijden.
Een ontheffing is een uitzondering op een verbod en moet zo min mogelijk ingrijpend én noodzakelijk zijn. Dat betekent dat de ontheffing zoveel als mogelijk beperkt moet worden, zo ook in omvang. Ook kan de ontheffing alleen verleend worden als de maatregelen helpen (effectief zijn) om het doel te behalen. Als dat het geval is, dan moet eerst gekozen worden voor de minst ingrijpende maatregelen, ofwel andere bevredigende oplossingen, waarbij het doden van een diersoort altijd het laatste redmiddel dient te zijn.
Als een maatregel, zoals in het onderhavige geval het wegnemen van predatoren, geen nut heeft, is deze ook niet nodig en al helemaal niet noodzakelijk en kan geen ontheffing worden verleend om de maatregel zekerheids- of gemakshalve alsnog toe te staan.
Ontheffing onrechtmatig
Animal Rights, Fauna4Life en Natuurrijk menen dat aan al deze eisen niet of onvoldoende is voldaan, waardoor de ontheffing onrechtmatig is en niet verleend had mogen worden.
De stichtingen concluderen dat, als het al mogelijk is om, ondanks de intensieve landbouw, het uitsterven van diverse soorten boerenlandvogels een halt toe te roepen – en dat hopen wij van harte – de focus moet worden gelegd op het verbeteren van het leefgebied en dat gebeurt in elk geval niet zolang de aandacht blijft gaan naar het afschieten van andere beschermde diersoorten.
Deze problematiek moet zo snel mogelijk anders worden aangepakt, omdat er anders geen weg terug meer is voor de boerenlandvogels.
In Zuid-Holland lijkt de wil daartoe te ontbreken. Zuid-Holland heeft er juist een handje van om massamoord op predatoren in te zetten om het falende provinciale weidevogel-beleid te verbloemen.
Deel dit artikel met je vrienden:
