Ruim 70% van onze planeet bestaat uit indrukwekkende oceanen, en verdienen onze volledige bescherming. Ze zorgen ook voor een stabieler klimaat, en zijn de leefomgeving van heel veel bijzondere zeedieren, waaronder veel nog onbekende soorten. Foto Lisa Pittman via Pixabay

Bescherming oceanen

Wereldleiders tekenden op 5 maart 2023 na jaren onderhandelen een wereldwijd oceanenverdrag: een historische overwinning voor de natuur. Er is lang over het verdrag gesproken, volgens Greenpeace omdat de visserij, zeemijnbouw en olie- en gaswinning voor veel landen van groot belang zijn."

Met dit verdrag kunnen grote delen van de oceanen straks beschermd worden als zeereservaat, na jaren van overbevissing, vervuiling en vernietiging.

Bijna 20 jaar (!) na de eerste onderhandelingen is er overeenstemming bereikt over het beschermen van de oceanen, tijdens de laatste VN-conferentie in New York. Goed nieuws voor natuur, klimaat en de mens. Dit verdrag is een cruciale stap voor de bescherming van 30% van de wereldzeeën voor 2030. Dit is volgens wetenschappers noodzakelijk om de gevolgen van de klimaatcrisis op te vangen en de oceanen levend te houden.

Een historische dag voor natuurbehoud

Laura Meller, campagneleider oceanen bij Greenpeace, zei vanuit New York: “Dit is een historische dag voor natuurbehoud en een teken dat in een verdeelde wereld de bescherming van natuur en mensen het kan winnen van geopolitiek.

Wij prijzen de landen voor het zoeken naar compromissen, het opzij zetten van verschillen en de totstandkoming van een verdrag waarmee we de oceanen kunnen beschermen. Hiermee kunnen we onze veerkracht tegen klimaatverandering vergroten en het levensonderhoud van miljarden mensen veiligstellen.”

Een netwerk van zeereservaten

Op dit moment wordt slechts 1% van de internationale wateren beschermd. “Een groot deel van de oceanen – maar liefst 43% van het totaaloppervlakte van de aarde – valt buiten de nationale wateren en is dus ‘van niemand’,” vertelt Roos Benard, campaigner biodiversiteit bij Greenpeace Nederland. “Dit maakte het tot nu toe onmogelijk om in dit gedeelte van de oceanen reservaten aan te wijzen.”

Maar op basis van oceanenverdrag kan dat straks dus wél. In een uitgebreid netwerk van reservaten kunnen de oceanen weer herstellen na jaren van overbevissing, vervuiling en vernietiging door diepzeemijnbouw. Daar waar oceanen met rust worden gelaten, zie je dat het zeeleven een groot vermogen heeft om zichzelf te herstellen. In reservaten komt tot wel zeven keer meer zeeleven voor.

Dit is heel goed nieuws voor al het zeeleven, maar ook voor ons mensen. Onze oceanen ondersteunen namelijk al het leven op aarde. Ze produceren bijvoorbeeld de helft van alle zuurstof en helpen het klimaat te reguleren. Ook bieden de oceanen ruim 3 miljard mensen voedsel en werk in kleinschalige visserij of in het toerisme.

Echte verandering voor de oceanen

We kunnen nu eindelijk de stap zetten van praten naar echte verandering voor de oceanen. Landen moeten het verdrag nu zo snel mogelijk formeel goedkeuren en zorgen voor beschermde zeereservaten. Nieuwe bedreigingen zoals diepzeemijnbouw moeten we gezamenlijk zien af te wenden.

Greenpeace voerde jarenlang campagne voor het beschermen van de oceanen en voor een sterk oceanenverdrag. Meer dan 5,5 miljoen mensen hebben onze petitie ondertekend waarin wordt opgeroepen tot een sterk verdrag. Dit is een overwinning voor alle mensen die met ons strijden voor het beschermen van de oceanen.

Roos Benard (campagneleider biodiversiteit Greenpeace)